Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng phát biểu tại sự kiện

Đó là nhận định của Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn  Tùng  về kết  quả,  tác  động  của  các  nhiệm  vụ trong các Chương trình KH&CN quốc gia đối với lĩnh vực cơ khí - tự  động hóa được Bộ KH&CN triển khai từ năm  2013.  Thông  tin  được  đưa  ra  tại  Hội  thảo “Nâng cao năng lực công nghệ và hiệu quả sản xuất của các doanh nghiệp cơ khí - tự động hóa thông qua các Chương trình khoa học và công nghệ quốc gia" do Văn phòng các Chương trình KH&CN quốc gia tổ chức  tại  Hà  Nội,  sáng  ngày  04/9/2019.  Hội  thảo  có sự tham dự của TS. Trần Văn Tùng, Thứ trưởng Bộ KH&CN; GS.Hoàng Văn Phong, Chủ nhiệm Chương trình  Đổi mới công nghệ quốc gia; TS.  Đỗ Hữu Hào, Chủ nhiệm Chương trình Sản phẩm quốc gia; một số nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp,… 

NHIỀU CƠ HỘI PHÁT TRIỂN TỪCHÍNH SÁCH HỖTRỢ

Với  việc  phát  triển  đất  nước  theo  định  hướng công nghiệp hóa, hiện  đại hóa, lĩnh vực cơkhí - tự động  hóa  có  vai  trò  hết  sức  to  lớn  trong  việc  phát triển  đất  nước. Theo  số liệu  từTổng  cục  thống  kê, kết  thúc  6  tháng  đầu  năm  2019,  tăng  trưởng  GDP của Việt Nam  đạt 6,76%. Trong mức tăng chung của toàn  nền  kinh  tế,  đóng  góp  từ công  nghiệp  và  xây dựng chiếm 51,8 % - cao nhất trong các ngành trọng điểm của Việt Nam. Trong 10 năm qua, ngành công nghiệp nói chung và cơ khí - tự  động hóa nói riêng được  coi  là  xương  sống  của  nền  kinh  tế.  Hiện  Việt Nam có hơn 25.000 doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí chế tạo, trong đó có khoảng 1/3 doanh nghiệp nội địa, xuất khẩu đạt gần 20 tỷ USD mỗi năm. Chính  phủ cũng  đã  có  nhiều  chính  sách  hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Trong Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011 - 2020, chế tạo máy - tự  động hóa là một trong bốn hướng công nghệ  ưu tiên, bên cạnh công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới và công nghệ môi trường. Từcuối năm 2010 – 2011, Thủ tướng chính phủ  đã phê duyệt và giao Bộ KH&CN chủtrì triển khai các Chương trình KH&CN quốc gia: Chương trình phát triển sản phẩm quốc gia; Chương  trình  quốc  gia  phát  triển  công  nghệ cao; Chương trình  đổi mới công nghệ quốc gia; Chương trình  hỗ trợ phát  triển  doanh  nghiệp  KH&CN  và  tổ chức  KH&CN  công  lập  thực  hiện  cơ chế tự chủ,  tự chịu  trách  nhiệm  (Chương  trình  592);  Chương  trình  hợp  tác  nghiên  cứu  song  phương,  đa  phương  về KH&CN; Chương trình tìm kiếm và chuyển giao công nghệ nước ngoài. 

Trong các Chương trình nói trên, các nội dung hỗ trợ  đối với lĩnh vực cơ khí - tự  động hóa  được nêu trực tiếp hoặc gián tiếp. Ví dụ như với Chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao, trong danh mục công  nghệ cao  được  ưu  tiên  đầu  tư phát  triển  có  15/58 công nghệ thuộc lĩnh vực cơ khí - tự động hóa. Cùng  với  đó,  trong  các  Chương  trình  cũng  có nhiều nội dung hỗ trợ từ Ngân sách Nhà nước như:  hỗ trợ tối  đa 100% kinh phí đối với hoạt  động nghiên cứu, làm chủ, phát triển và tạo ra công nghệ; tối  đa 50%  kinh  phí  đối  với  hoạt  động  hoàn  thiện công nghệ, dự án sản xuất thử nghiệm, chuyển giao công nghệ, dự án  đầu tư sản xuất sản phẩm quốc gia; tối đa 100% kinh phí đào tạo ngắn hạn, bồi dưỡng nâng cao nguồn nhân lực đối với  đơn vịtrực tiếp tham gia dự án; hỗ trợ hoạt  động thương mại hóa sản phẩm và phát triển thị trường, hoạt  động xây dựng và phát triển hạ tầng kỹ thuật; hỗ trợ về tín dụng, ưu đãi một số loại thuế; hỗ trợ tối  đa 30% kinh phí mua vật tư, nguyên liệu, nhiên liệu, thiết bị đo kiểm, phân tích,… Theo  đánh  giá  của  nhiều  doanh  nghiệp,  các chính sách nói trên  đã tạo không ít cơ hội  để họ có  thể tận  dụng  mọi  nguồn  lực  của  mình  và  phát  triển các sản phẩm hàng hóa thương hiệu Việt Nam bằng công  nghệ cao,  công  nghệ tiên  tiến,  có  khả năng cạnh tranh vềtính mới, chất lượng và giá thành sản phẩm  nhằm  nâng  cao  năng  lực  đổi  mới,  làm  chủ công nghệ. 

DOANH  NGHIỆP  LÀM  CHỦ  ĐƯỢC  NHIỀU CÔNG NGHỆ

Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng cho biết, với  định  hướng  lấy  doanh  nghiệp  là  trung  tâm,  các nhiệm vụ của Chương trình  được triển khai từcuối năm  2013  và  đến  nay  đã  đạt  được  nhiều  kết  quả đáng ghi nhận trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là cơ khí -  tự  động  hóa.  Năng  lực  công  nghệ của  doanh nghiệp  được nâng lên  đáng kể: doanh nghiệp trong nước  đã  làm  chủ công  nghệ thiết  kế,  sản  xuất  các thiết bị siêu trường, siêu trọng,  động cơ, phụ tùng ô tô; sản xuất robot nhiều bậc tự do; sản xuất thiết bị phụ trợ cho các hãng cơkhí,  điện tửhàng  đầu thế giới như LG, Samsung, NEC… cũng như hỗ trợ các nhà sáng chế không chuyên hoàn thiện, thương mại hóa  các  kết  quả sáng  tạo  của  mình;  mang  lại  hiệu quả kinh tế cao cho doanh nghiệp và cho toàn xã hội. 

Chia sẻ về các kết quả nổi bật trong lĩnh vực cơ khí - tự  động hóa, ông Nguyễn Sĩ  Đăng, Phó Giám đốc Văn phòng Các chương trình KH&CN quốc gia cho biết, có thể kể đến dự án  “Hoàn thiện thiết kế, chế tạo  dây  chuyền  sản  xuất  linh  hoạt  kết  cấu  nhà thép nhẹ tiền chế”  thuộc Chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao do Công ty TNHH Máy và Sản phẩm Thép Việt chủtrì thực hiện. Doanh nghiệp  đã sản xuất được các dây chuyền sản xuất linh hoạt nhà thép  nhẹ tiền  chế cho  nhà  dân  dụng  và  nhà  công nghiệp;  chuyển  giao  được  một  số dây  chuyền  cho các  đối  tác  trong  và  ngoài  nước  như Úc,  Bờ Biển Ngà,  Đài  Loan,  giúp  doanh  thu  của  doanh  nghiệp tăng hơn 20%. Hoặc với việc triển khai Dự án  “Hoàn thiện công nghệ chế tạo robot phục vụ  đào tạo”, Công ty TNHH Robot Việt Nam  đã làm chủ được công nghệ chế tạo Robot máy 5 bậc tự do phục vụ đào tạo và chế tạo được 9 robot, 7 module, thiết kế 35 bài giảng để  đào tạo  về kỹ thuật  chế tạo  robot  trong  các  trường  đại học, cao  đẳng kỹthuật. Sản phẩm robot của nhiệm vụ có  chất  lượng  tương  đương  với  các  sản  phẩm nước  ngoài  đang  có  trên  thị trường  và  giảm  được ~60% giá thành sản phẩm. Đặc biệt,  đến nay  đơn vị chủ trì  đã chuyển giao  được 6 robot cho các trường đại học, cao đẳng kỹ thuật trong nước và được đánh giá rất tốt. 

Trong Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia, Dự án “Nghiên cứu  đổi mới công nghệ chế tạo một sốsản phẩm điển hình từ hợp kim nhôm và hợp kim kẽm  nhằm  nâng  cao  chất  lượng,  đáp  ứng  nhu  cầu trong  nước,  tham  gia  thị trường  quốc  tế”  đã  giúp Công ty TNHH sản xuất phụ tùng ô tô xe máy Hưng Yên  đổi mới và hoàn thiện chuỗi công nghệ chế tạo các chi tiết  điển hình từhợp kim kẽm, hợp kim nhôm nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, hướng tới thị trường quốc tế; Dự án “Nghiên cứu hoàn thiện thiết  kế và  đổi  mới  công  nghệ chế tạo  một  số bộ phận của các loại cầu trục, cổng trục cảng biển”  đã giúp  Công  ty  CP  kết  cấu  thép  và  thiết  bị nâng  Việt Nam - VINALIFT làm chủ chủ được quy trình thiết kế, chế tạo  cần  trục  cảng  và  cụm xe  hàng, chân  di chuyển của các loại cầu trục, cổng trục  để nâng cao chất  lượng,  sản  lượng  nhằm  tham  gia  chuỗi  cung toàn cầu về thiết bị nâng hạ và phục vụ nhu cầu đầu tư phát triển cảng biển trong nước. 

Cùng  với  đó,  thông  qua  Dự án  “Nghiên  cứu  đổi mới  công  nghệ thiết  kế và  chế tạo  dây  chuyền  sản xuất  cáp  điện” thuộc  Chương  trình  đổi  mới  công nghệ quốc  gia,  Công  ty TNHH  Công  nghiệp  Quang Nam đã chếtạo thành công hệ thống thiết bị sản xuất dây  cáp  điện,  chất  lượng  tương  đương  của  Hàn Quốc, Châu Âu, giá thành bằng 50% nhập khẩu, giúp các  doanh  nghiệp  sản  xuất  dây  cáp  điện  của  Việt Nam  có  điều  kiện  đầu  tư  đổi  mới  công  nghệ,  nâng cao năng lực sản xuất;... 

Tại  Hội  thảo,  ngoài  việc  đánh  giá  kết  quả triển khai các chương trình quốc gia trong lĩnh vực cơ khí - tự  động hóa giai  đoạn 2011 - 2020, nhìn lại những thành  tựu,  hạn  chế những  năm  qua,  các  đại  biểu tham dự cũng dành nhiều thời gian trao  đổi về  định hướng phát triển ngành công nghiệp cơ khí - tự động hóa giai  đoạn 2021 - 2030.  Ý kiến của các đại biểu có vai trò quan trọng, góp phần phục vụ việc tái cơ cấu  các  Chương  trình  KH&CN  quốc  gia  trong  giai đoạn mới Bộ KH&CN đang tiến hành.