Làng Cổ Chất thuộc xã Ninh Giang, tỉnh Ninh Bình từ lâu đã nổi tiếng với nghề trồng dâu nuôi tằm và ươm tơ dệt lụa. Khởi đầu, từ việc người dân lấy tơ tằm đan lưới đánh bắt cá trên sông. Trải qua nhiều thế kỷ, từ việc học hỏi, sáng tạo, người Cổ Chất đã du nhập nghề ươm tơ, dệt lụa, xây dựng, phát triển nên làng nghề tơ Cổ Chất ngày nay. Với kỹ thuật thủ công truyền thống, tơ lụa Cổ Chất óng mượt, suôn mềm được các thương nhân cung ứng trên toàn quốc và xuất khẩu sang các nước láng giềng. Nghề ươm tơ trở thành nét văn hóa đặc sắc trong đời sống sinh hoạt hằng ngày của người dân nơi đây. 

Dù có lịch sử lâu đời, làng nghề Cổ Chất cũng phải đối mặt với không ít khó khăn trong thời kỳ hiện đại,  những người nỗ lực theo nghề cũng vô cùng vất vả trong tìm kiếm nguồn nguyên liệu lẫn thị trường tiêu thụ sản phẩm. Nguyên nhân do diện tích trồng dâu đã bị thu hẹp; nguồn cung cấp kén chính (thôn Hợp Hòa) không còn nên các hộ phải nhập nguyên liệu kén từ các tỉnh Thái Bình, Lâm Đồng… kéo theo chi phí nguyên liệu tăng, quá trình vận chuyển kén bị dập nát cũng ảnh hưởng đến chất lượng tơ. Bên cạnh đó, chi phí nhân công, giá điện sản xuất đều tăng trong khi sản phẩm tơ hiện nay khó tiêu thụ, phần vì giá thành nguyên liệu kén ngày càng cao và khan hiếm. Một nguyên nhân quan trọng nữa là sức cạnh tranh của tơ làng Cổ Chất không cao do chưa có thương hiệu riêng được bảo hộ…

Nhận thức được sự cấp thiết của việc xây dựng thương hiệu cho làng nghề, từ tháng 5/2024, Trung tâm Ứng dụng KHCN và Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo phối hợp cùng UBND xã Ninh Giang thực hiện Dự án KH và CN: Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Tơ lụa Cổ Chất” cho sản phẩm tơ lụa xã Ninh Giang. Sau hơn 1 năm triển khai dự án, sản phẩm Tơ lụa Cổ Chất đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp Giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể cho chủ sở hữu là Hợp tác xã lụa Cổ Chất. 

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, chính quyền xã Ninh Giang trao Giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể “Tơ lụa Cổ Chất” cho HTX Lụa Cổ Chất.

Tại hội nghị, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ cùng chính quyền xã Ninh Giang đã trao Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhãn hiệu tập thể “Tơ lụa Cổ Chất” cho Hợp tác xã Lụa Cổ Chất và Giấy chứng nhận cấp quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể cho các thành viên HTX lụa Cổ Chất. Việc được cấp nhãn hiệu tập thể góp phần bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề dệt lụa truyền thống, đồng thời nâng cao uy tín, giá trị kinh tế - xã hội của sản phẩm trên thị trường trong và ngoài nước. 

Đại diện Trung tâm Ứng dụng KHCN & Hỗ trợ ĐMST và HTX lụa Cổ Chất trao Giấy chứng nhận cấp quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể cho các thành viên HTX lụa Cổ Chất

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Vũ Xuân Trung, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ chúc mừng chính quyền xã Ninh Giang, Hợp tác xã Lụa Cổ Chất và người dân làng nghề. Đồng chí nhấn mạnh, Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục đồng hành cùng chính quyền địa phương, Hợp tác xã trong việc phát triển thương hiệu, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Đồng thời đề nghị chính quyền, Hợp tác xã, người dân địa phương tiếp tục xây dựng hệ sinh thái để tơ lụa Cổ Chất tiếp tục hành trình nâng tầm thương hiệu sản phẩm, mở rộng và phát triển làng nghề bền vững.

Tin, ảnh: Lan Hương