Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Nam Định đang được đẩy mạnh và bước đầu thu được nhiều kết quả khả quan. Một trong những yếu tố đảm bảo cho việc xây dựng thành công nông thôn mới là tăng cường ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thật (KHKT) vào sản xuất và đời sống, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, góp phần nâng cao dân trí và trình độ nhận thức của người dân ở vùng nông thôn, giúp họ tiếp cận với những kiến thức KHKT tiên tiến thì công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức KH&CN cần được đẩy mạnh và có sự chia sẻ, liên kết thông tin đa chiều. Đối với lĩnh vực nông thôn, nông nghiệp và nông dân, truyền thông có vai trò phổ biến các chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước, trong đó có lĩnh vực KH&CN. Chiến lược phát triển KH&CN Việt Nam giai đoạn 2011-2020 đã xác định hoạt động tuyên truyền, phổ biến KH&CN là một trong 6 giải pháp chủ yếu để phát triển KH&CN, trong đó về nông nghiệp, nông thôn, chiến lược này nhấn mạnh: Nhân rộng và tăng cường mô hình phổ biến kiến thức KH&CN phục vụ phát triển KT- XH, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới tại các địa phương.

Hoạt động tuyên truyền, phổ biến KH&CN đã được Sở KH&CN đẩy mạnh. Công tác tuyên truyền, phổ biến này được tổ chức thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng, phong phú thông qua tập huấn, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, bản tin KH&CN, cổng thông tin điện tử, … Công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên, liên tục. Về xuất bản ấn phẩm tuyên truyền, mỗi năm đăng tải 12 chuyên mục về KH&CN trên truyền hình; Trung tâm Thông tin và thống kê KH&CN tỉnh xuất bản 4 bản tin. Về tuyên truyền trên mạng internet, website của Sở KH&CN đã lựa chọn và cập nhật hàng ngày thông tin về hoạt động KH&CN trong tỉnh, trong nước, văn bản quy phạm pháp luật, các kết quả nghiên cứu, mô hình ứng dụng KH&CN hiệu quả…. 

Từ năm 2013, Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN, thực hiện dự án “ Ứng dụng công nghệ thông tin phổ biến thông tin khoa học công nghệ cho một số xã phục vụ xây dựng nông mới tỉnh Nam Định”, là một trong những dự án lớn về công tác truyền thông KH&CN về nông thôn. Dự án được triển khai tại 73 xã, thị trấn xây dựng NTM giai đoạn 2010-2015. Các điểm cung cấp thông tin KH&CN đều được đầu tư về trang thiết bị, kết nối internet và được thường xuyên cập nhật thông tin KH&CN thông qua thư viện điện tử, in ấn tài liệu phổ biến kiến thức cho nhân dân trên địa bàn. Trung tâm Thông tin và Thống kê KHCN đã phối hợp với Trung tâm Giao dịch thông tin công nghệ Việt Nam (Bộ KH và CN) xây dựng phần mềm thư viện điện tử tích hợp với trên 100 nghìn tài liệu số hóa và phim khoa học ở nhiều lĩnh vực: văn hóa, xã hội; nông - lâm - ngư nghiệp, CN-TTCN, dịch vụ, y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường, giao thông nông thôn, quy hoạch NTM… và gần 50 nghìn bộ tài liệu toàn văn ở các lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn khác.

Các nguồn tin được cập nhật phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội, điều kiện sản xuất của người dân trong tỉnh nên đáp ứng yêu cầu kịp thời, nhanh chóng, chính xác, đầy đủ và dễ sử dụng. Trong đó, nhóm tài liệu phổ biến kiến thức thuộc lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, CN-TTCN và môi trường được biên soạn và trích lục theo tài liệu nghiên cứu của các chuyên gia, các tổ chức tư vấn và đơn vị chuyển giao công nghệ; với những quy định về tiêu chuẩn và định mức kỹ thuật để người dân dễ tiếp cận và ứng dụng vào thực tế sản xuất. Bên cạnh đó, Trung tâm đã tổ chức đào tạo cho 146 cán bộ phụ trách điểm thông tin KHCN ở 73 xã, thị trấn đảm bảo đủ năng lực tiếp nhận, triển khai và phát huy lâu dài hiệu quả của dự án để phổ biến tri thức và chuyển giao công nghệ, quy trình kỹ thuật cho nhân dân. Trong đó, tập trung đào tạo, khai thác bộ cơ sở dữ liệu thư viện điện tử tích hợp, internet và phục vụ thông tin bằng các phương tiện hiện đại; đào tạo, mở rộng hướng dẫn các kỹ năng sử dụng tin học cơ sở và kỹ năng khai thác thông tin cho người dân và thu thập, tư liệu hoá nguồn tin tại địa bàn. Các địa phương được hưởng thụ dự án bố trí địa điểm truy cập thuận lợi cho nhân dân đến tra cứu thông tin, đồng thời tổ chức cán bộ quản lý hệ thống, tra cứu và chọn lọc, phổ biến thông tin tới các thôn, đội, HTXNN. Bước đầu triển khai, hệ thống thư viện điện tử đã được nhân dân hưởng ứng bởi thông tin trực diện, nội dung phong phú phù hợp với tập quán canh tác và sản xuất của người dân, đặc biệt là những tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất hoa công nghệ cao ở địa phương

Thời gian tới, công tác thông tin tuyên truyền này cần được nhân rộng để việc đưa thông tin KH&CN đến với nông dân thuận lợi và hiệu quả, góp phần thúc đẩy công cuộc xây dựng nông thôn mới thành công./.

Nguyễn Quốc Khánh

Phó trưởng phòng Ql Khoa học